Earaches
Earaches
Insight into otitis media and treatment
- What is otitis media?
- Is it serious?
- What are the symptoms?
- and more...
What is otitis media?
Otitis media means inflammation of the middle ear. The inflammation occurs as a result of a middle ear infection. It can occur in one or both ears. Otitis media is the most frequent diagnosis recorded for children who visit physicians for illness. It is also the most common cause of hearing loss in children.
Although otitis media is most common in young children, it also affects adults occasionally. It occurs most commonly in the winter and early spring months.
Is it serious?
Yes, it is serious because of the severe earache and hearing loss it can create. Hearing loss, especially in children, may impair learning capacity and even delay speech development. However, if it is treated promptly and effectively, hearing can almost always be restored to normal.
Otitis media is also serious because the infection can spread to nearby structures in the head, especially the mastoid. Thus, it is very important to recognize the symptoms (see list) of otitis media and to get immediate attention from your doctor.
How does the ear work?
The outer ear collects sounds. The middle ear is a pea sized, air-filled cavity separated from the outer ear by the paper-thin eardrum. Attached to the eardrum are three tiny ear bones. When sound waves strike the eardrum, it vibrates and sets the bones in motion that transmit to the inner ear. The inner ear converts vibrations to electrical signals and sends these signals to the brain. It also helps maintain balance.
A healthy middle ear contains air at the same atmospheric pressure as outside of the ear, allowing free vibration. Air enters the middle ear through the narrow eustachian tube that connects the back of the nose to the ear. When you yawn and hear a pop, your eustachian tube has just sent a tiny air bubble to your middle ear to equalize the air pressure.
What causes otitis media?
Blockage of the eustachian tube during a cold, allergy, or upper respiratory infection and the presence of bacteria or viruses lead to the accumulation of fluid (a build-up of pus and mucus) behind the eardrum. This is the infection called acute otitis media. The build up of pressurized pus in the middle ear causes earache, swelling, and redness. Since the eardrum cannot vibrate properly, you or your child may have hearing problems.
Sometimes the eardrum ruptures, and pus drains out of the ear. But more commonly, the pus and mucus remain in the middle ear due to the swollen and inflamed eustachian tube. This is called middle ear effusion or serous otitis media. Often after the acute infection has passed, the effusion remains and becomes chronic, lasting for weeks, months, or even years. This condition makes one subject to frequent recurrences of the acute infection and may cause difficulty in hearing.
What will happen at the doctor's office?
During an examination, the doctor will use an instrument called an otoscope to assess the ear’s condition. With it, the doctor will perform an examination to check for redness in the ear and/or fluid behind the eardrum. With the gentle use of air pressure, the doctor can also see if the eardrum moves. If the eardrum doesn’t move and/or is red, an ear infection is probably present.
Two other tests may be performed for more information:
- An audiogram tests if hearing loss has occurred by presenting tones at various pitches.
- A tympanogram measures the air pressure in the middle ear to see how well the eustachian tube is working and how well the eardrum can move.
The importance of medication
The doctor may prescribe one or more medications. It is important that all the medication(s) be taken as directed and that any follow-up visits be kept. Often, antibiotics to fight the infection will make the earache go away rapidly, but the infection may need more time to clear up. So, be sure that the medication is taken for the full time your doctor has indicated. Other medications that your doctor may prescribe include an antihistamine (for allergies), a decongestant (especially with a cold), or both.
Sometimes the doctor may recommend a medication to reduce fever and/or pain. Analgesic ear drops can ease the pain of an earache. Call your doctor if you have any questions about you or your child’s medication or if symptoms do not clear.
What other treatment may be necessary?
Most of the time, otitis media clears up with proper medication and home treatment. In many cases, however, further treatment may be recommended by your physician. An operation, called a myringotomy may be recommended. This involves a small surgical incision (opening) into the eardrum to promote drainage of fluid and to relieve pain. The incision heals within a few days with practically no scarring or injury to the eardrum. In fact, the surgical opening can heal so fast that it often closes before the infection and the fluid are gone. A ventilation tube can be placed in the incision, preventing fluid accumulation and thus improving hearing.
The surgeon selects a ventilation tube for your child that will remain in place for as long as required for the middle ear infection to improve and for the eustachian tube to return to normal. This may require several weeks or months. During this time, you must keep water out of the ears because it could start an infection. Otherwise, the tube causes no trouble, and you will probably notice a remarkable improvement in hearing and a decrease in the frequency of ear infections.
Otitis media may recur as a result of chronically infected adenoids and tonsils. If this becomes a problem, your doctor may recommend removal of one or both. This can be done at the same time as ventilation tubes are inserted.
Allergies may also require treatment.
So, remember . . .
Otitis media is generally not serious if it is promptly and properly treated. With the help of your physician, you and/or your child can feel and hear better very soon.
Be sure to follow the treatment plan, and see your physician until he/she tells you that the condition is fully cured.
What are the symptoms of otitis media?
In infants and toddlers look for:
- pulling or scratching at the ear, especially if accompanied by other symptoms
- hearing problems
- crying, irritability
- fever
- vomiting
- ear drainage
In young children, adolescents, and adults look for:
- earache
- feeling of fullness or pressure
- hearing problems
- dizziness, loss of balance
- nausea, vomiting
- ear drainage
- fever
Remember, without proper treatment, damage from an ear infection can cause chronic or permanent hearing loss.
ORTA KULAK ENFEKSİYONU NEDİR?
Şekil 1: Kulak Anatomisi
Orta kulak enfeksiyonları kulak zarının arkasında yer alan orta kulak boşluğunda oluşan iltihaplardır. Nedeni genellikle virüsler ya da bakterilerdir. Sıklıkla yakın zamanda geçirilmiş bir soğuk algınlığı veya alerjik bir problem nedeni ile orta kulak havalanmasını sağlayan östaki kanalı fonksiyonunun bozulmasını takiben meydana gelir. Tek ya da her iki kulak aynı anda etkilenebilir. Küçük çocuklarda orta kulak anatomik gelişimini tam olarak tamamlamamış olduğundan östaki kanalı fonksiyonlarındaki ve anatomisindeki farklılıkların etkisi ile kulak enfeksiyonu daha sık görülür. Özellikle;
- Beş yaşının altındaki çocuklarda,
- Erkeklerde
- Biberonla beslenen bebeklerde,
- Yuvaya giden çocuklarda,
- İyi havalanmayan kalabalık ortamlarda bulunan ve sigara dumanına maruz kalan çocuklarda orta kulak enfeksiyonları daha sık görülür.
Orta kulak enfeksiyonları daha az sıklıkta olmakla birlikte, ergenlik çağında ve erişkinlerde de görülmektedir. Çocuklarda en sık görünen orta kulak iltihapları seröz / efüzyonlu otitis media ve akut otitis mediadır.
- Seröz Orta Kulak İltihabı (Seröz Otitis Media, Efüzyonlu Otitis Media)
Normal olarak her yutkunmada kısa bir süre açılarak orta kulak basıncını ayarlayan östaki borusu fonksiyonlarının viral enfeksiyonlar, alerjik reaksiyonlar gibi nedenlerle bozulması en önemli sebeptir. Sonuçta orta kulak havalanamaz ve kulak salgılarının birikmesi ve havanın dokularca emilmesi ile oluşan negatif basınçla dokulardan sıvı çekilmesi sonucu orta kulak sıvı ile dolar (seröz otit) uzun süren negatif basınca bağlı olarak mukoza salgısının koyulaşması sonucunda ise daha kronik bir tablo olan sekretuar otitis media oluşur. Kulak zarı bu sıvı yüzünden gerektiği gibi titreyemez ve çocukta işitme kaybı oluşur. Bu hafif işitme kaybı çocuğun davranışlarında çeşitli değişmelere yol açar: Bu problemin kronikleşmesi ise çocuğun zihinsel gelişiminde ve konuşmaya başlamasında gecikmeye yol açabilir. İşitme kaybı olan çocukta gözlemlenen başlıca bulgular şunlardır;
- Televizyonun sesini çok açar ya da televizyonun çok yakınına oturur.
- Söylenenlere, tam işitemediği için hemen cevap vermez veya hiç aldırış etmez.
- Okulda öğretmenin söylediklerine ilgisi azalır, derslerinde başarısızlık başlar. Okuldaki tembel çocuklarda orta kulak sıvısı ve işitme kaybı mutlaka araştırılmalıdır
- Özellikle "s" "z" gibi sessiz harflerin iyi duyulamamasına bağlı olarak konuşma bozuklukları meydana gelebilir
- Geniz etinin büyüyerek genizi doldurması (adenoid vejetasyon)
- Burun ve sinüs enfeksiyonları
- Akut orta kulak iltihapları
- Alerji, bağışıklık sistemi yetmezliği
- Daha nadir olarak östaki kanalı fonksiyonunu etkileyen tümörlerdir
SERÖZ OTİTİN TANISI
Seröz otit sessiz bir hastalık olup genellikle ateş, kusma, ağrı gibi bariz şikayetlerle ortaya çıkmaz. Tanısı sıklıkla geniz etine bağlı şikayetler nedeni ile yapılan muayenelerde ya da işitme kaybından şüphelenilmesi sonucunda muayenede konur.
Kula zarı matlaşmış, kalınlaşmış ve üzerinde damarlanma artmıştır. Problemin süresine bağlı olarak zarda çekilmeler, orta kulak yapılarına doğru yapışmalar, koyu renk değişiklikleri olabilir. Hasatlık sıklıkla iki kulağı birden etkiler. Tek taraflı seröz otitlerde ise işitme kaybı fark edilemeyebilir. Bu hastalarda denge merkezinin etkilenmesine bağlı olarak dengesizlik, sportif aktivitelerde zorlanma, yürümede zorlanma gibi bulgular görülebilir. Tanıya yardımcı test olarak orta kulak basıncı ölçümü, işitme reflekslerinin ölçümü ve uyum sağlayabilen çocuklarda işitme testleri yapılır. İşitme kaybı iletim tipidir. Nadiren orta kulaktaki mikroorganizmaların salgıladıkları maddelere bağlı sinir tipi kayıp gelişebilir.
TEDAVİ
Başlangıçta antibiyotik tedavisi uygulanır. Beraberinde mukoza şişliğini azaltan, mukus kıvamını incelten ilaçlar kullanılabilir. Alerji tanısı olan hastalarda anti alerjik tedavi eklenmelidir. Sakız çiğnemek ve balon şişirmek gibi aktiviteler östaki kanalının fonksiyonuna yardımcı olabilir.
Özellikle seröz otit ile beraber sık tekrarlayan akut otit atakları olan ve kreşe gitmekte olan çocukların 1 ay kadar bu ortama gönderilmemesi uygun olabilir. Biberonla beslenen çocuklarda beslenmenin yarı oturur pozisyonda yapılması tavsiye edilmelidir.
Hastalığın sonbahar, kış dönemlerinde artan viral enfeksiyonlara paralel olarak sık görülmesi göz önüne alınarak tedavi planlamasında değişiklikler yapılabilir. Yaz dönemi öncesinde tıbbi tedaviden başarı şansı artarken kış döneminde bu oran azalmaktadır.
Altı sekiz haftada uygulanan tedavilerin başarılı olmaması aynı zamanda 20-25 dB üzerinde işitme kaybı olması durumunda cerrahi tedavi tercih edilir. Kulak zarında incelme, çökme, cepleşme var ise, sinir tipi kayıp oluşmuşsa ya da denge bozukluğu başlamışsa doğrudan cerrahi tedavi seçilebilir.
Cerrahi tedavide kulak zarına havalandırma tüpü takılır, takiben işitme kaybı hemen iyileşir. Ek olarak geniz eti ve lüzumu varsa bademcikler alınabilir. Havalandırma tüpü, çocuklara genel anestezi altında uygulanır, kulak zarında genellikle 6-12 ay kalır ve sonra kendiliğinden düşer ya da doktor tarafından alınır. Bu tedavilerle hastaların büyük bölümü tam olarak iyileşir. Nadiren tekrarlayan tüp uygulamaları ya da kalıcı tüp tatbiki gerekebilmektedir. Özellikle tekrarlayan seröz otit şikayeti olan çocuklarda alerji, immün sistem fonksiyonları değerlendirilmelidir.
Kulak zarına tüp takılmış çocukların suyun temiz olduğu bölgelerde bir metreden fazla dalış yapmadıkları sürece denize girmelerinde genellikle sakınca yoktur, ancak özellikle yüzme havuzlarında ve sabunlu su ile duş ya da banyo yaparken vazelinli pamuk ya da uygun bir kulak tıkacı ile dış kulak yolu kapatılarak suyun tüpten orta kulağa girmesi önlenmelidir.
- Akut Orta Kulak İltihabı( Akut Otitis Media)
Akut orta kulak iltihapları genellikle bir bakteri veya bir virüs tarafından oluşturulur. Çocuklarda kısa olan östaki kanalı yoluyla bu ajanlar kolaylıkla boğazdan orta kulağa taşınırlar. Orta kulağa bir kez ulaşan mikroplar burada yerleşir ve ürer bu ise hem orta kulağı döşeyen hem de yakın ilişkide olan östaki kanalının içinde uzanan mukozanın şişmesine yol açar. Bloke olan tüp nedeniyle orta kulak havalanamaz, mevcut havanın emilmesi ile basınç düşer ve kulak zarı içe doğru çekilir. Esnekliğini kaybeden zarın ses iletimi düşer. Diğer taraftan içeride bulunan ya da negatif basınç etkisi ile genizden çekilen mikroorganizmaların neden oldukları iltihaplı sıvı orta kulakta birikerek zarı dışa doğru iter.
Muayenede erken dönemde kulak zarı kırmızı, ödemli veya balon gibi şişmiştir (Şekil:2). Orta kulak iltihap doludur. Zar iltihap etkisi ile bir noktadan incelip delinince orta kulaktaki sıvı dışarı akarak kulak akıntısını oluşturur. Bu dönemde ateş ve ağrı şikayeti nispeten azalır. Uygun tedavinin yapılmaması hastalığın ilerleyerek komplikasyonların görülmesi ile sonuçlanabilir.
Şekil 2. Solda normal kulak zarı görünümü sağda akut orta kulak iltihabında zarın görünümü izlenmektedir.
AKUT ORTA KULAK İLTİHABININ SEBEPLERİ
- Östaki borusu fonksiyonunun bozulması
- Orta kulakta bakterilerin çoğalması
- Burun ve sinüslerin hastalıkları
- Diğer üst solunum yolu hastalıkları
- Alerji
- Bağışıklık sistemindeki yetmezlik
- Kan yolu ile enfeksiyonun kulağa gelmesi (nadir) olabilir
- HASTALIĞIN TANISI
- Orta kulakta hızla başlayıp ilerleyen bir iltihap olayıdır.
- Kulak ağrısı, ateş, kusma, iştahsızlık, kulak tıkanması, akıntısı veya işitme kaybı, bebeklerde kulaklarını çekiştirme gibi şikayetler görüldüğünde derhal bir kulak burun boğaz uzmanına gitmeniz önerilir.
- Böyle bir durumda enfeksiyon tanısı konularak tedaviye mümkün olduğunca erken başlamak önemlidir.
Eğer çocuğunuzun kulağında bir sorun olduğu düşünülüyorsa her iki kulak zarı da muayene edilmeli gerekli testler yapılmalıdır. Tedavi ile ilgili yaklaşım muayene ve testlerin sonuçları ve çocuğunuzun genel sağlık durumuna göre planlanır.
MUAYENE BULGULARI
Bademcikleri büyük olan çocuklarda genellikle östaki kanalının boğaza açılan ağzının hemen etrafına yerleşen geniz eti de büyüktür ve östaki kanalının fonksiyonunu yapmasını olumsuz etkiler. Bazı durumlarda ise havadan gelen mikropların burada tutulması ve östaki kanalı aracılığıyla orta kulağa iletilmesi mümkündür. Geniz etinin kulak iltihaplarında çok önemli yeri vardır. Bir orta kulak probleminden şüphelenildiğinde kulak zarlarının, burun, boğaz ve geniz etinin muayene edilmesi gerekir. Geniz eti muayenesi özellikle sık enfeksiyon geçiren ve kronik burun tıkanıklığı, ağız açık uyuma ya da horlama şikayeti olan çocuklarda önemlidir.
TEDAVİ
Çoğu çocuk ilk iki yaşında en az bir defa orta kulak enfeksiyonu geçirir. Enfeksiyonun sıklığı ve enfeksiyonların aktif olduğu süre tedavinin belirlenmesinde rol oynar. Akut otit tedavisinde en az 10 gün antibiyotik kullanılmalıdır. Günümüzdeki ilaçlarla antibiyotik öncesi yıllarda iltihabın orta kulaktan komşu organlara yayılması sonucu oluşan yüz felci, işitme kayıpları, kafa içi enfeksiyonlar, menenjit ve beyin apseleri gibi çok ciddi sonuçlar nadiren izlenmektedir.
Tedavide uygun bir antibiyotik ile birlikte ateş düşürücü, ağrı kesici, mukoza şişliğini azaltıcı ilaçlar kullanılır. İyileşme süreci takip edilmelidir. Pek çok çocukta ilaçla tedavi ve risk faktörlerinin ortadan kaldırılması tedavi için yeterlidir. Antibiyotik tedavisi ile şikayetler ilk 24-48 saatte önemli ölçüde azalmalıdır. Orta kulaktaki sıvının boşalarak işitmenin tam olarak düzelmesi çoğu kez 8-12 günde gerçekleşirse de bazen altı haftaya kadar uzayabilir. Eğer biriken sıvı kronikleşirse uzun süreli takip hatta cerrahi müdahale gerekebilir. Çocuklarda orta kulak sıvısının kronikleşmesi (seröz otit, sekretuar otit) riskini artıran başlıca faktörler;
- Yuva veya kreş gibi kalabalık, havasız ortamlar,
- Alerjik bünye,
- Sigara dumanı ile temas
- Geniz etinin büyümesi
- Sık üst solunum yolu enfeksiyonları olarak sayılabilir
CERRAHİ TEDAVİ
Bazı durumlarda ilaçla tedavi orta kulak problemlerini kontrol altına almakta yeterli olmayabilir. Eğer orta kulaktaki sıvı ardışık tedavilere rağmen kaybolmuyor ve beraberinde işitme kaybına ve/veya kulak zarında çökmeye neden oluyorsa cerrahi yöntemlere başvurmak gereklidir. Sık tekrarlayan akut orta kulak iltihaplarında ve geçmeyen orta kulak sıvılarında en sık uygulanan cerrahi yöntem kulak zarlarına havalanma tüpü takılmasıdır. Tüpler çocuğunuzun kulağında 6-12 ay kadar kalabilir. Tüplerin kalış süresi çocuğunuzun büyüme süresi ile ilgilidir. Bir büyüme atağını takiben tüpler kendiliğinden düşebilir. Aksi taktirde tüplerin en az 6 ay kalmaları ve düşmemişlerse tercihen yaz dönemi öncesinde alınmaları uygun olur. Tüplerin yerlerinde oluşan delik genellikle 2-3 haftada kendiliğinden kapanır. Eğer tüpler düştükten sonra kulak problemleri yenilenirse tekrar tüp uygulanması gerekebilir.
Tüp uygulaması sırasında geniz etinin (adenoid) değerlendirilmesi ve hikayesinde sık tekrarlayan bademcik iltihabı ya da muayenesinde aşırı büyük bademcikleri olan çocuklarda bademciklerin de alınması gerekebilir.
| < Prev | Next > |
|---|