Gripten nasıl korunalım?

Giriş:

Kış sezonunun en yoğun yaşandığı içinde bulunduğumuz aylarda soğuk hava birlikte başta grip ve nezle olmak üzere solunum yolları enfeksiyonları zirve yapmış durumda. Üst solunum yollarının korunmasında aşılanma, kişisel hijyen kurallarına uyulması yanında bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için uygun beslenme de oldukça önemlidir.

 

Grip e sebep olan nedir ve hangi sıklıkla görülür?

Gribe yol açan influenza virüsü çok kolay ve hızlı bulaşır. Bulaştığı kişilerde kısa sürede ortaya çıkan ateş, adele ve eklemlerde ağrılar, halsizlik, yorgunluk, bitkinlik, titreme, baş ağrısı ve kuru öksürük, bazen ishal (çocuklarda daha sıktır)  gibi belirtilerle devam eden bir hastalıktır.

Salgınları ülkedeki birçok kişi enfekte olduysa haftalarca sürebilir. Hayatı tehdit edebilecek ağır durumlar ise genellikle risk gruplarında olmaktadır. Tüm dünyada 250.000’le 500.000 arasında insanın gribal enfeksiyonlar sebebiyle hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir. Bu hastalıktan ölümlerin çoğunluğu 65 yaş üstü yaşlılar ve 2 yaş altındaki bebekler arasında meydana gelmektedir.

 

Grip ve soğuk algınlığı farklımıdır?

Evet farklı hastalıklardır, her ikisi de farklı virüslerin neden olduğu solunum yolları hastalıklarıdır. Grip burun, boğaz, bronş ve muhtemelen akciğerler dahil tüm solunum yollarını etkiler iken soğuk algınlığı özellikle burun olmak üzere üst solunum yollarını etkiler. Bu nedenle gribin ateş, vücut ağrıları, yorgunluk gibi belirtileri soğuk algınlığına göre daha şiddetlidir. Soğuk algınlığı yani diğer ismiyle nezlede normalde ateş olmaz veya çok hafiftir.  Nezle hafif kırgınlık, burundan akıntı, hapşırma gibi belirtiler ile kendini gösteren, halsizliğe yol açmadığı için yatak istirahatı gerektirmeyen bir hastalıktır.

 

Ne zaman doktora başvurulmalıdır?

Gribal enfeksiyonlar genellikle oldukça hafif atlatılıp kendiliğinden geçerler fakat aşağıdaki durumlar varsa mutlaka bir hekime muayene olmalısınız. Bunlar: genel vücut bağışıklık yetmezliğiniz varsa, gribal şikayetleriniz uzun zaman sürüyorsa, yetmişli yaşlara ulaştıysanız, devam eden yada aralıklı 39 dereceye ulaşan ateş yükselmeleriniz oluyorsa, baş ağrısı, solunum sıkıntısı ve göğüs ağrısı yaşıyorsanız doktora başvurmalısınız.

Gribal enfeksiyonlar risk grubu olarak adlandırılan çocuklarda, yaşlılarda ve kalp hastalığı akciğer hastalığı, böbrek hastalığı, şeker hastalığı gibi kronik hastalığı olan kişilerde çok daha ağır seyretmekte ve ciddi sonuçlara yol açmaktadır.

 

Tanısı nasıl konur?

Genellikle hastanın şikayetlerine vede muayene bulgularıyla konur. Fakat gerekli görüldüğü veya ayırıcı tanı için hekimin gerekli gördüğü durumlarda kan testleri ve boğaz kültürü ile tanı kesinleştirilebilir.

 

Nasıl bulaşır?

Influenza virüsü çok kolay ve hızlı bulaşır. Başlıca bulaşma yoları, öksürük ve hapşırık ile etrafa saçılan damlacıkların hava yolu ile yayılması ile bereber hasta kişiler ile direkt temas edilmesi ve hasta kişilerin ağız-burun akıntıları ile temas etmiş eşyalarla da olabilir. Kapalı ve kalabalık mekanlar, toplu taşıma araçları, iyi havalandırılmayan işyerleri, sınıflar, bakımevleri gibi ortamlarda hastalığın toplumda yayılmasını kolaylaştır. Grip ilk 24-72 saat arasında bulaşıcı hale gelir ve istirahat ile 7-10 gün içinde geçer. Başka bir deyişle insanlar gribe yakalandıklarını farketmeden bile virüsü bulaştırabilirler.

 

Grip nasıl tedavisi edilir?

Grip hastalığının tedavisi, semptomatik tedavi olarak adlandırdiğimiz ortaya çıkan şikayetlerin tedavisi şeklindedir. Ateşin düşürülmesi, solunum yollarındaki akıntıların kesilmesi, halk arasında kırgınlık olarak da adlandırılan halsizlik ve adele eklem ağrılarının giderilmesi şeklinde tedavi düzenlenir. Bu hastalığın gerek iyileşmesinde gerekse toplumda yayılmasının azaltılması için ev ve yatak istirahatı oldukça faydalıdır.

 

Gripten korunmak için ne yapmalıyız?

Gripten korunmanın başlıca yolu vücut direncinin düşmesini engellemekten geçer. Bu nedenle mevsim özelliklerine uygun giyilmeli, bol sıvı gıdalar, taze meyve ve sebze tüketilmelidir. Kışın odaların iyi havalandırılması ve nemlendirilmesinin yanında hastalar ile yakın temastan, ortak eşya kullanımından kaçınılmalıdır. Ayrıca C vitamini, ekinezya gibi doğal ürünlerin yanında mağnezyum, çinko gibi minerallerin dengeli tüketilmeside koruyucu anlamda faydalıdır.

Hastalığa sebep olan virüsten uzak kalmak korunmanın temelidir. Öncelikle hasta olduğu bilinen kişilere 1 metreden daha fazla yaklaşılmamalıdır, Mecburi olarak hastalar ile yakın temasta olan kişiler ve sağlık personeli için ağız ve burunu da kapatan uygun basit maskeler kullanmalıdırlar. Hastanın çevresi ve kullandığı eşyalara temas durumlarında mutlaka ellerin sabunlu su ile yıkanması oldukça faydalıdır. Ayrıca hasta odaları havalandırılmalı ve temizliği yapılmalıdır. özellikle kullandığı kağıt mendil ve peçete gibi eşyalar uygun bir şekilde toplanıp çöpe atılmalı ortalıkta bırakılmamalıdır.

Sağlam kişilerin kendisini koruduğu kadar hastalar da hastalığı bulaştırmamak için kişisel önlemler almalıdır. Aksırırken, hapşırırken mutlaka ağızlarını ve burunlarını kapatabilecek şekilde kağıt peçete, mendil kullanabilirler. Kendileri sıkça sabun veya dezenfektalar ile el yıkayarak çevreye bulaştırmamaya çalışmaları önerilir. Hasta kişinin damlacıklarla kirlenen atıklarının toplanarak çöpe atılmalıdır.

 

Grip aşısı faydalımıdır?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından, çeşitli gruplar gribin olumsuz etkileri açısından risk grubu olarak tanımlanmakta olup aşağıdaki gruba giren kişilerin her yıl aşılanmasını önermektedir. Grip aşıları her yıl bir önceki yıl salgın yapan influenza suşları dahil edilerek güncellenmektedir. Bu aşıların yapılmasının yeni direnç kazanmış bir etkene faydalı olmaması sebebiyle etkinliğinde çeşitli tartışmalar oluşmuştur. Son yıllardaki salgınlarda sürekli kendini yenileyen farklı virüslerle olması da etkinliğini sınırlayan bir başka nedendir. WHO nun önerilerine aykırı olarak Cohrane veritabanı gibi çok saygın çalışmalarda aşıları etkin olmadıklarını savunulmuştur. Aşı yan etkilerinin vede aşılama sonrası oluşacak gribal şikayetlerinde oluşacağını hesaba kattığımızda bu konudaki otoriteler arasında aşı kullanımının etkinliği konusunda bir fikir birliği oluşmamıştır. Kişi eğer aşılanacak ise de bunun mutlaka grip sezonu sezon başında yapılması gerekir.

 

Grip aşısı öneriler risk grubu hastaları:

65 yaşından büyük kişiler

Şeker hastaları (diyabet)

Kronik akciğer hastaları (Astım, Bronşit v.b)

Kronik kalp ve damar sistemi hastaları (koroner arter hastaları)

Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kronik kan hastalığı olanlar, kanser hastaları, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar kullananlar)

Böbrek hastalıkları

Huzurevi, bakımevi v.b ortamlarda yaşayanlar

 

Grip aşısı olmaması gerekenler:

6 aydan küçük bebekler

Yumurtaya karşı alerjisi olanlar (yumurta yediğinde alerjik şoka girenler)

Hamileliğin ilk 3 ayı içinde olan bayanlar

Grip aşısı WHO nun koordinasyonu ile bir yıl önce salgın yapan virüs tiplerinin belirlenmesi sonucu geliştirilmekte ve aşının tipi de bu uygulamaya bağlı olarak her yıl değişmektedir. Grip aşısı, vücutta 1-2 hafta içinde koruyucu düzeye erişir. Eğer aşı, içerdiği virüs tipleri, salgınlara neden olan virüs tipine benzerse, sağlıklı erişkinlerde yaklaşık %70 oranında etkilidir. Yukarıda saydığımız riskli grupta ise, hastalıktan korunma oranı %50'ye düşmektedir.

Ülkemizde, yukarıda bahsedilen risk grubundaki kişilere grip aşısı ücretsiz olarak yapılmaktadır.  Aşı olduktan iki hafta sonra aşının koruyuculuğu başlamaktadır. Grip için aşılanma Eylül'de başlar, tüm grip sezonu boyunca ve sonrasında da devam eder. Bu zaman aralığının sebebi, grip salgınının hep aynı zamanda görülmemesidir. Grip salgını, genelde Ocak ayında zirve yapar fakat bu durum Ekim’de de ortaya çıkabilir. Sanılanın aksine, antibiyotikler grip tedavisinde etkin değildir. Gribin neden olduğu baş ve kas ağrısı gibi belirtiler ağrı kesicilerle giderilebilir. Aspirin gibi ağrı kesiciler, 16 yaşın altındaki çocuklara verilmemelidir.

 

Antibiyotik kullanımı faydalımıdır?

Gribal enfeksiyonlar özel bir tedavi olmasa bile kendiliğinden iyileşebilir. Ancak, risk gruplarında ciddi seyredebileceğinden doktora başvurulması gereken, bazı destek ilaçlarla şikayetleri azaltmaya veya gidermeye yönelik tedavi alınması gereken bir hastalıktır. Grip viral bir hastalık olduğu için antibiyotikler tedavide etkili değildir. Antibiyotik kullanımı fayda sağlamayacağı gibi florayı bozarak zarar da verebilir. Hastalığı ağır geçirenlere ve risk grubundakilere ise oseltamivir gibi virüsle mücadele eden ilaçlar doktor önerisi ile mutlaka kullanılmalıdır.

 

Kar grip virüslerini öldürür mü?

Halk arasındaki virüslerin karda yayılmayacağı inancı gerçekleri yansıtmıyor. Grip etkeni olan influenza virüsü tüm hava koşullarında yaşayabiliyor. Virüsün soğukta sadece yayılma hızı azalır, ancak vücuduna girdiğinde ise vücut ısısıyla aktive olur ve hızlı biçimde çoğalmaya başlar. 



Diğer Konular

Kulak kiri işitme kaybına yol açar mı?
Damak yarığı ne zaman ameliyat edilmelidir?
Gırtlak kanserinin tedavisi var mıdır?
Hem anne hem de babada alerji varsa çocuğun alerjik olma riski ne kadardır?
Ağız kuruluğunun nedeni nedir?
Deviasyon ameliyatı kaç yaşında yapılabilir?
Bademcik ameliyatı hangi mevsimde yapılmalıdır?
Maksiller sinüs retansiyon kistleri ameliyat gerektirirmi?
Burun etleri ( konka) hipertrofisi baş ağrısı yaparmı?
Yüz felci tedavisi için kime başvurmalıyım?
Burun ameliyatından sonra septumda delinme olur mu?
Burun polipleri ameliyattan sonra tekrar eder mi?
Rinoplasti ameliyatını KBB uzmanı mı yoksa plastik cerrahi uzmanı mı yapmalıdır?
İlaçlar işitme kaybına yol açar mı?
Başımı çevirdiğim zaman çok şiddetli baş dönmesi oluyor?
Kulağıma bir darbe gelmesi sonucu kulak zarım yırtıldı. Tedavisi var mıdır?
Tonsil ve adenoidlerin ameliyatla alınması vücut savunma mekanizmalarında bir eksikliğe neden olur mu?
Uzun zamandır iltihaplı akıntısı olan bir ortakulak infeksiyonunda derin bir ağrı başlaması önemli midir?
Kulaktan ölçüm yapan vücut ısısı ölçerleri kulak kiri varsa yanlış sonuç verir mi?
Ağızda yanma hissi nedir?
Kalsiyum ilaçları kullananlarda tükürük bezi taşı daha mı kolay oluşur?
Evde aniden burun kanaması için ne yapabilirim?
Faranjitte tuzlu su ile gargara faydalı mıdır?
Burun damlaları zararlı mıdır?
Müzik dinlemek işitmenin azalmasına neden olur mu?
Bademcik içerisinden çıkan beyaz kötü kokulu şeyler nedir?
Siyah-kıllı veya yarık dil nedir?
Alerjik rinitis ile deviasyon ( kemik eğriliği) ve konka hipertrofisi( burun eti) ilişkisi nedir?
Bebeğim duyurmu?
Burun eti nedir?
Bademcik ve Geniz etleri kaç yaşında ameliyat olmalıdır?
Kulak Yıkamanın zararı varmıdır?
Burun Polipleri tekrarlarmı?
Ağız kokusu
Burun Kanamalarında İlk Olarak Ne Yapmalı
Gripten nasıl korunalım?
Kullanım Koşulları - Gizlilik Bildirimi - Çerez Politikası